Pachomiusz Starszy był egipskim mnichem żyjącym w IV wieku, powszechnie uznawanym za pioniera monastycyzmu wspólnotowego (cenobitycznego). Urodzony około 292 roku w regionie Tebaidy, początkowo został wcielony do armii rzymskiej, gdzie spotkania z chrześcijanami zainspirowały jego nawrócenie religijne. Po chrzcie w 314 roku przeszedł od stylu życia pustelniczego do tworzenia zorganizowanych wspólnot. Organizując mnichów do wspólnego życia pod wspólną regułą i wspólną własnością, przekształcił oblicze chrześcijańskiej ascezy, odchodząc od czysto samotniczej egzystencji w stronę ustrukturyzowanego życia wspólnotowego.